Najlepsze scenariusze sezonu

Prezentacja wybranych, najbardziej wartościowych scenariuszowo filmów dystrybuowanych w polskich kinach w sezonie 2009/2010. Specyfika rynku kinowego sprawia, że większość najbardziej wartościowych filmów znika z ekranów po tygodniu, dwóch od premiery. Wprawne oczy selekcjonerów Lata Filmów przywracają na ekrany te najlepsze.

2 młode wina
Tytuł oryginalny: 2 Bobule
Reż. Vlad Lanne

Kontynuacja jednej z najbardziej kasowych czeskich komedii - "Młode wino". Honza wreszcie się ustatkował u boku Klary. Żyją spokojnie, prowadząc własną winnicę. Kiedy w ich życiu po raz kolejny pojawia się lekkoduch i wieczny amant Jirka, uciekający przed ojcem dziewczyny, którą zapłodnił, znanym praskim mafiosem, wszystko zaczyna się sypać. Trzeba przyznać szczerze, iż sequelowi brakuje nieco do części pierwszej, ale to ciągle fajna, bezpretensjonalna zabawa.

Agora
Tytuł oryginalny: Agora
Reż. Alejandro Amenábar

Amenábar, twórca skądinąd kultowy ("Inni", "Otwórz oczy", "W stronę morza"), podjął się w "Agorze" zadania niezwykle ambitnego. Z jednej strony jest to film o silnej, wytrwałej kobiecie, która walczy o uniwersalne wartości w społeczeństwie patriarchalnym, które nie uznaje rozumowania kobiet, z drugiej zaś film ukazujący burzliwe początki chrześcijaństwa, krytykujący również religijny fundamentalizm. Film wywołał mnóstwo kontrowersji, prokurując wiele ciekawych dyskusji.

Alicja w Krainie Czarów
Tytuł oryginalny: Alice in Wonderland
Reż. Tim Burton

Powrót Tima Burtona po ponad dwóch dekadach do wytwórni Disneya, w której, będąc jeszcze twórcą nieznanym, stracił kiedyś pracę. "Alicji w Krainie Czarów" daleko do najlepszych dokonań Burtona. Jednak nie o to w tej adaptacji L. Carrolla chodziło, bowiem nowa wersja "Alicji..." miała być z założenia kinem familijnym. I w tym obszarze gatunkowym sprawdza się wyśmienicie. A na dodatek Johnny Depp jako Szalony Kapelusznik, Helena Bonham-Carter jako Czerwona Królowa i wiele innych atrakcji!

Autor widmo
Tytuł oryginalny: The Ghost Writer
Reż. Roman Polański

O "Autorze Widmo" było już bardzo głośno kilka miesięcy przed premierą na Berlinale. Abstrahując jednak od wydarzeń poza filmowych, najnowszy obraz Romana Polańskiego to powrót reżysera w wielkim stylu do formy z lat 70. To właśnie wtedy Polański był po raz ostatni w stanie wykreować tak duszny i gęsty klimat osaczenia, stworzyć tak zajmujące interakcje pomiędzy postaciami i tak dogłębnie analizować mroki ludzkiej duszy. "Autor Widmo" to dowód na to, że Roman Polański ma jeszcze wiele do powiedzenia!

Bad Boys. Cela 452
Tytuł oryginalny: Bad Boys. Cela 425
Reż. Janusz Mrozowski

W swoim dokumencie Janusz Mrozowski dostaje się do ciasnej celi więzienia w Wołowie, w której na powierzchni 15 metrów kwadratowych mieszka siedmiu mężczyzn. Mrozowski, sam pracujący przez kilka lat we francuskim więziennictwie, przypatruje się swoim bohaterom z sympatią, pozwalając im pokazać to, co w nich najlepsze. Wierzy w ich chęć przemiany, w resocjalizację, ale uświadamia również jak ciężko jest żyć w separacji od społeczeństwa.

Beats of Freedom - Zew wolności
Tytuł oryginalny: Beats of Freedom - Zew wolności
Reż. Leszek Gnoiński, Wojciech Słota

Dokument Gnoińskiego i Słoty przedstawia swego rodzaju kontrkulturowy ruch społeczny, który wywiązał się wśród młodych Polek i Polaków, kiedy w kraju trwał stan wojenny. Muzyka stała się sposobem na życie, społecznym manifestem, osobistym wyznaniem, skierowanym w kierunku abstrakcyjnego aparatu rządowego i ograniczeniom rzeczywistości. To dokument dla wszystkich, którzy pamiętają tamte czasy oraz dla tych urodzonych później, w świecie, w którym idee coraz szybciej zaczęły odchodzić do lamusa.

Benek
Tytuł oryginalny: Benek
Reż. Robert Gliński

Śląsk w wersji filmowej kojarzy nam się przede wszystkim z cierpieniem, szarymi blokowiskami, beznadziejną sytuacją życiową bohaterów. "Benek", choć zawiera w sobie wystarczająco dramatu, nie idzie w ślady swoich niesławnych kolegów - to film emanujący subtelnym optymizmem. Tytułowy bohater, nieśmiały, zahukany, mający problemy z wymową mężczyzna, przez splot wydarzeń musi zaczynać całe życie od nowa. Dla Glińskiego jest to po prostu okazja, aby opowiedzieć piękną historię.

Biała wstążka
Tytuł oryginalny: Das Weisse Band
Reż. Michael Haneke

Fascynujące i przerażające zarazem studium rodzenia się zła, które okryje mrokiem kolejne dziesięciolecia. Rok 1913, mała niemiecka wioska, a w niej kilka dziwnych zdarzeń, które wybijają mieszkańców z rytmu codzienności, wprowadzając w ramy ich życia złowrogą atmosferę. Haneke buduje narrację spokojnie, z wyczuciem, osiągając coś niezwykłego - jego film, choć oparty przede wszystkim na słowach i gestach, ogląda się jak najstraszliwszy horror. Kino totalne!

Białe szaleństwo
Tytuł oryginalny: Nord
Reż. Rune Denstad Langlo

Czarna komedia nakręcona w krajobrazie wszechogarniającej bieli, której udaje się pokonywać nawet mroczną noc. Podróż głównego bohatera, nieco niezgrabnego, wyalienowanego mężczyzny, do odkrycia samego siebie, a przy okazji poznania własnego syna. Specyficzne skandynawskie poczucie humoru, specyficzne postaci, które niby da się lubić, ale tak naprawdę nie wiadomo za co, specyficzny rozwój narracji, który prowadzi do ambiwalentnych rozwiązań. Specyficzne, acz urocze kino.

Była sobie dziewczyna
Tytuł oryginalny: An Education
Reż. Lone Scherfig

"Była sobie dziewczyna" to jedna z najlepszych, najśmieszniejszych, najbardziej bezpretensjonalnych komedii zeszłego roku. Lone Scherfig udało się nakręcić film, który czaruje klimatem Londynu lat 60., przemieszanym z wtrąceniami kultury francuskiej (Aznavour! Brel!), jednocześnie tworząc piękną, poruszającą, uniwersalną przypowieść o meandrach dojrzewania, pełną pamiętnych scen i dialogów, przypominającą każdemu lata naiwnej młodości.

Co nas kręci, co nas podnieca
Tytuł oryginalny: Whatever Works
Reż. Woody Allen

Woody Allen to Woody Allen. Można by powiedzieć, że jego najnowszy film to znowu ta sama historia, którą opowiada od lat, tyle że znowu w zmienionej nieco formie. Tym razem starszy facet zaczyna interesować się młodszą o kilka dekad kobietą, co wywołuje lawinę komentarzy, docinków i wzburzonych reakcji. Relacje damsko-męskie i męsko-damskie itd. A jednak to dalej działa, jak narkotyk, pozostawiając niedosyt oczekiwania na kolejną produkcję Nowojorczyka.

Co wiesz o Elly?
Tytuł oryginalny: Darbareye Elly
Reż. Ashgar Faradi

Dla bardziej zainteresowanych kulturą i kinematografią irańską film Asghara Farhadi kryje wiele odniesień do sytuacji w kraju, szczególnie jeśli chodzi o różnice pomiędzy klasami społecznymi. Jednak "Co wiesz o Elly?" działa przede wszystkim na szerszym, uniwersalnym poziomie. Akcja dzieje się podczas wypoczynkowej wycieczki pewnej rodziny nad morze. Farhadi nakręcił porażający dramat, który miejscami zamienia się w pełen suspensu thriller, jakiego nie powstydziłby się mistrz Hitchcock.

Demakijaż
Tytuł oryginalny: Demakijaż
Reż. Maria Sadowska, Dorota Lamparska, Anna Maliszewska

Trzy nowele filmowe. W "Non stop kolor" śledzimy środowisko warszawskich imprezowiczów, dla których największymi wartościami są muzyka i nieustanna zabawa. W "Drodze wewnętrznej" widzimy otoczonego wiadomościami i popkulturą trzydziestolatka, który w pewnym momencie dosłownie zastyga w miejscu. Natomiast w "Pokoju szybkich randek" na tapecie mamy rozłączone przez więzienie małżeństwo i moralny dylemat - do czego można się posunąć w imię miłości?

Dobre serce
Tytuł oryginalny: The Good Heart
Reż. Dagur Kári

Jest ich dwóch. On, Jacques, to samotny, podstarzały ekscentryk po piątym zawale serca. I on, Lucas, młody dziwak, niedostosowany do życia w społeczeństwie, zawodzący nawet przy próbie samobójczej. Ich spotkanie jest przypadkowe, ale prowadzi do czegoś, co przy dużej dozie sympatii można by nazwać przyjaźnią. Starszy przyjmuje młodszego do pracy, wszystko zaczyna się nieźle układać. Do momentu, kiedy w ich życiu nie pojawi się pewna urocza stewardessa...

Dom zły
Tytuł oryginalny: Dom zły
Reż. Wojciech Smarzowski

Przesiąknięty do cna wódką i moralną zgnilizną, film Smarzowskiego to cios między oczy, po którym ciężko się podnieść. Stan wojenny. Po tragicznej śmierci swojej żony, Edward Środoń emigruje w zimne bieszczadzkie tereny. Na miejscu odnajduje kilka bolesnych prawd - pieniądze warunkują chciwość, a ta może prowadzić do zbrodni; władza zrobi wszystko, żeby człowieka zgnoić; nie ma jednej prawdy, a to, że wszystko jest względne, możliwe, iż jest największą tragedią ludzkiej egzystencji.

Dzieci Ireny Sendlerowej
Tytuł oryginalny: The Courageous Heart of Irena Sendler
Reż. John Kent Harrison

Reżyser "Jana Pawła II", John Kent Harrison, powraca do Polski, by opowiedzieć historię Ireny Sendlerowej, młodej dziewczyny, która podczas II wojny światowej uratowała około dwóch i pół tysiąca żydowskich dzieci. Poznajemy ją w przełomowym momencie życia - kiedy zaczyna poświęcać swoje życie dla ratowania młodych mieszkańców warszawskiego getta. Może Harrison stara się być zbyt hagiograficzny, ale fakt pozostaje faktem, że jego film przedstawia postać kobiety, o której warto pamiętać.

Enen
Tytuł oryginalny: Enen
Reż. Feliks Falk

Falk ciągle w formie. Opowiada historię pacjenta szpitala psychiatrycznego, który może być reliktem przeszłego systemu, związanym z różnymi tajemnicami i przez to unieszkodliwionym i zapomnianym. Ażeby odkryć przed widzem prawdę, Falk wysyła na misję pewnego lekarza (Borys Szyc), który poświęca swoją reputacją, a nawet rodzinę, by dojść tożsamości tajemniczego mężczyzny. Choć scenariusz szeleści czasami literaturą, "Enen" to rasowy dramat o moralności i ludzkiej powinności.

Fish Tank
Tytuł oryginalny: Fish Tank
Reż. Andrea Arnold

Andrea Arnold podąża śladami wytyczonymi przez Kena Loacha i Mike'a Leigh, ale tylko do pewnego momentu, bowiem dzięki swojej bohaterce, młodej, zbuntowanej dziewczynie o wielkich ambicjach tanecznych, tworzy własny styl. Jest w nim miejsce dla realizmu społecznego, ale również dla wynajdywania w szarej codzienności pierwiastków życiowej magii. Jest miłość i zdrada, radość i smutek, angielskie blokowiska i ekskluzywne kluby. Warto poświęcić trochę swojego czasu.

Galerianki
Tytuł oryginalny: Galerianki
Reż. Katarzyna Rosłaniec

xFilm podejmujący społeczny temat tabu, czyli młodzieżowe środowisko tytułowych galerianek, które sprzedają się w zamian za dobra materialne. Rosłaniec podejmuje bardzo ważną tematykę - popkultury, która wypacza pojmowanie rzeczywistości, niszczy systemy wartości, zastępując kręgosłup moralny pragnieniem uczestniczenia w błyszczącym świecie fałszywego splendoru. "Galerianki" dają do zastanowienia - na jakim świecie żyjemy i co robimy, ażeby go zmienić na lepsze. Czy w ogóle cokolwiek robimy?

Głód
Tytuł oryginalny: Hunger
Reż. Steve McQueen

Jeden z najmocniejszych debiutów ostatnich lat, opowieść oparta na faktach. Bobby Sands, bojownik IRA odsiadujący wyrok w brytyjskim więzieniu, postanawia walczyć o godność swoją i swoich ciemiężonych kolegów za pomocą strajku głodowego. McQueen nie ogranicza pokazywania okropieństw brytyjskiego systemu, nie waha się również pokazywać strasznych obrazów umierającego z wycieńczenia Sandsa. Na ekranie króluje naturalizm, a w głowie pozostaje wiele ważnych refleksji.

Gorzkie mleko
Tytuł oryginalny: La teta asustada
Reż. Claudia Llosa

Tytuł filmu odnosi się do swego rodzaju choroby, ponoć przekazywanej z mlekiem matki, która była wykorzystywana lub gwałcona. Wiąże się z nieustannym lękiem przed światem, z bojaźnią przed drugim człowiekiem. Fausta cierpi właśnie na taką przypadłość. Jednak po śmierci matki dziewczyna postanowi, że nie będzie popełniała jej błędów. Llosa, choć to dopiero drugi jej film pełnometrażowy, prowadzi swoją historię z wyczuciem i niejaką maestrią w kreowaniu klimatu niedopowiedzenia.

Handlarz cudów
Tytuł oryginalny: Handlarz cudów
Reż. Bolesław Pawica, Jarosław Szoda

Polskie kino drogi, którego bohaterem jest grany przez Borysa Szyca alkoholik wyłudzający pieniądze od chorych ludzi. Kiedy spotyka przypadkowo dwójkę dagestańskich dzieci, jego życie schodzi na zupełnie nieprzewidywalną ścieżkę. Choć "Handlarz cudów" to film bardzo prosty, zarówno pod względem konstrukcji, jak i prezentowanych emocji, podróż trójki bohaterów ma sobie jakiś niezwykły czar. Możliwe, że biorący się właśnie z tej prostoty. Bo dlaczego wszystko musi być skomplikowane?

Hel
Tytuł oryginalny: Hel
Reż. Kinga Dębska

Główny bohater filmu Kingi Dębskiej, szanowany psychiatra Piotr, ma życie, jakiego tylko wypada pozazdrościć. Wszystko mu się układa, chwyta życie pełnymi garściami, znajduje sobie również piękną kochankę. Wszystko to ucieka w fabularny niebyt, kiedy do Piotra zgłasza się jego syn, uruchamiając serię dziwnych wydarzeń, które zmienią życie głównego bohatera na zawsze. Dramat rodzinny, kino psychologiczne, miejscami nawet lekka komedia. I świetna rola Pawła Królikowskiego.

Ja, też!
Tytuł oryginalny: Yo, tambien
Reż. Alvaro Pastor, Antonio Naharro

Głównym bohaterem filmu jest cierpiący na zespół Downa Daniel, grany przez Pablo Pinedę, pierwszego Europejczyka z zespołem Downa, który uzyskał uniwersytecki dyplom. "Ja, też!" to opowieść o tym, że nie wolno spychać ludzi cierpiących na tę chorobę na społeczny margines, że mogą stanowić materiał na wartościowego pracownika/pracownicę, oddanego przyjaciela/przyjaciółkę czy czułego mężczyznę/kobietę. Piękny, subtelny obraz o najważniejszych życiowych wartościach.

Liban
Tytuł oryginalny: Lebanon
Reż. Samuel Maoz

Wnętrze wojny z perspektywy znajdujących się w ruchomym czołgu żołnierzy - pot, głód, ogłuszający ryk silnika, szargające nerwy odgłosy dopływające z zewnątrz, świadomość kruchości swojego losu. "Liban" zmusza do refleksji nad sednem jakiegokolwiek konfliktu zbrojnego, bowiem pod wszystkim czynnikami społecznymi, religijnymi czy geopolitycznymi zawsze znajdują się ludzie. I to oni zawsze najbardziej cierpią.

Lourdes
Tytuł oryginalny: Lourdes
Reż. Jessica Hausner

"Lourdes" to dopiero czwarty pełnometrażowy film Jessiki Hausner, a jednak ogląda się go tak, jakby został stworzony przez twórczynię związaną z kinem przez kilka dekad. Austriacka reżyserka podejmuje w tematykę religijną - za pomocą miejsca kultu, francuskiego Lourdes, obrazuje wszystko to, czym jest współczesna religia katolicka. Jednakże nie ma u Hausner miejsca na złośliwe szyderstwo i nachalną publicystykę - to czysta obserwacja ludzkich zachowań, czynów, słów, gestów.

Kocham cię od tak dawna
Tytuł oryginalny: Il y a longtemps que je t'aime
Reż. Phillipe Claudel

Opowieść o Juliette, która po kilkunastu latach spędzonych w więzieniu, bez żadnego kontaktu z rodziną, wraca do rzeczywistości. Z początku twarda i chłodna, nie uznająca przeprosin, nie potrzebująca niczyjej pomocy, z kolejnymi wydarzeniami, a także dzięki swojej młodszej siostrze, zaczyna otwierać się na świat, który o niej zapomniał. Pojawia się zupełnie inna Juliette, fascynująca, tragiczna, o pięknych marzeniach, ale i koszmarnych sekretach.

Kołysanka
Tytuł oryginalny: Kołysanka
Reż. Juliusz Machulski

Mistrz rodzimej komedii powraca z humorystyczną opowieścią o... wampirach. Ale jak to zwykle u Machulskiego bywa, jest zupełnie inaczej niż mogłoby się wydawać - a więc bez lejących się hektolitrów krwi, bez dramatycznych kłów, kołków, krzyży, srebra. W zamian akcja dzieje się na polskiej wsi, a wampirza rodzina robi wszystko, żeby ukryć się przed światem. Niestety, świat sam do nich przychodzi, co skutkuje serią mniej lub bardziej komicznych zdarzeń.

Kwiat pustyni
Tytuł oryginalny: Desert Flower
Reż. Sherry Horman

Film na podstawie autobiograficznej powieści urodzonej w Somalii słynnej modelki, później ambasadorki ONZ, Waris Dirie. Niezwykła historia podróży, którą kobieta rozpoczęła jako mała, wychowana w trudnych warunkach dziewczynka. Piękne, poruszające kino, które bardzo mocno inspiruje do walki o swoje marzenia. Faktycznie bardziej dla kobiet niż dla mężczyzn, ale w swoim wydźwięku wielce uniwersalne.

Metropia
Tytuł oryginalny: Metropia
Reż. Tarik Saleh

Animowana dystopia z ropą w roli głównej, historia w hołdzie Hitchcockowi, polityczno-społeczna wypowiedź autorska, "Metropia" to wachlarz wielu różnych motywów osadzony w specyficznej formie animacji, w której ludzie wyglądają jak z koszmaru surrealisty. Zarysowana u Saleha wizja Europy przyszłości niezbyt bawi, choć reżyser nie mówi w zasadzie nic nowego, to przedstawia przerażający obrazek pełen nadużyć i wypaczeń, które nie są tak odległe, jakby się mogło wydawać.

Mistyfikacja
Tytuł oryginalny: Mistyfikacja
Reż. Jacek Koprowicz

A co gdyby Witkacy, słynny prowokator i skandalista, nie popełnił samobójstwa w 1939 roku, dożywając starości za PRLu? Jak wyglądałoby jego życie? Czy ciągle ciągnąłby za sobą ślad kontrowersji, doprowadzając kobiety do stanu wrzenia, a przedstawicieli władzy do szewskiej pasji? Jacek Koprowicz przyjmuje właśnie taką wersję wydarzeń, w której śmierć Witkacego była sfingowana, pokazując, co Witkiacy robił w ukryciu, jak to robił i jak inni próbowali dowieść tego, że jeszcze coś robi.

Mniejsze zło
Tytuł oryginalny: Mniejsze zło
Reż. Janusz Morgenstern

Wielu się bało, że nestor polskiego kina, Janusz Morgenstern, może się tym filmem potknąć, stworzyć coś niepotrzebnego, co będzie rzutować na jego karierę. Nic takiego nie miało miejsca. "Mniejsze zło", historia Kamila, który idzie tam, gdzie wiatr czasów i władzy zawieje, to film dobry, świetnie zagrany, z wartościową lekcją o polskiej przeszłości, z wieloma pamiętnymi scenami i sporą dozą fabularnej ambiwalencji. Kino pełne niuansów, warte powtórki.

Moja krew
Tytuł oryginalny: Moja krew
Reż. Marcin Wrona

Historia boksera, który przymusowo zakończył karierę i zaczyna pogrążać się w nocnym życiu. Postanawia, że chce pozostawić po sobie ślad w otaczającej go rzeczywistości - dziecko. Pewna Wietnamka zgadza się mu "pomóc", w zamian za polskie obywatelstwo. Określana jako kino szowinistyczne, "Moja krew" to rzeczywiście obraz skupiający się na męskiej perspektywie świata; na męskiej przyjaźni, na problemie negocjowania swojej męskości w kontekście społecznym, wreszcie na kwestii tego, czym męskość jest.

Nic osobistego
Tytuł oryginalny: Nothing Personal
Reż. Urszula Antoniak

Debiut fabularny mieszkającej w Holandii Polki to kino skromne, subtelne, pełne niewysłowionego ciepła. Ona, młoda, zbuntowana, bezpośrednia, ucieka od swojej przeszłości, przechadzając się po irlandzkich bezdrożach. On, starszy mężczyzna, z bogatym bagażem życiowych doświadczeń i smutkiem w oczach, mieszka samotnie na malowniczym odludziu. Spotykają się przypadkowo, rodzi się specyficzna więź. Nie miłość od pierwszego wejrzenia - prosty szacunek, przywiązanie, niesprecyzowany rodzaj przyjaźni.

Niezasłane łóżka
Tytuł oryginalny: Unmade Beds
Reż. Alexis Dos Santos

Wibrujące rytmy londyńskiego clubbingu. Kolorowy świat młodzieńczych marzeń, pragnień i fantazji. Naiwne uczucia, naiwne dążenia, naiwne przekonanie o własnej wielkości. Przyjaźń zrodzona w wypełnionym po brzegi squacie, przypadkowa miłość, czy może tylko seks. Obraz ledwo-dwudziestolatków, bawiących się życiem do białego rana, poszukujących życiowego sedna. Pulsująca muzyką podróż w stan młodzieńczego umysłu, pięknego w swojej świeżości, nie zniszczonego jeszcze przez cynizm codzienności.

Papierowy żołnierz
Tytuł oryginalny: Bumaznyj Soldat
Reż. Aleksiej German Jr.

Drugi laureat zeszłorocznej edycji Lata Filmów. Opowieść o czasach, kiedy Kosmodrom Bajkonur święcił największe sukcesy. W środku tego wszystkiego stoi pewien naukowiec, rozerwany pomiędzy dwoma życiami - moskiewskim, z oczekującą, wierną żoną, i kazachskim, z dostępną, chętną kochanką. Jednak sen z oczu spędza mu przede wszystkim dochodzący właśnie do skutku program kosmiczny. Kino artystyczne, czarujące piękną stroną wizualną i przemyślaną od pierwszej do ostatniej minuty fabułą.

Parnassus
Tytuł oryginalny: The Imaginarium of Doctor Parnassus
Reż. Terry Gilliam

Terry Gilliam to obok Tima Burtona największy wizjoner współczesnego kina. "Parnassus", choć przysporzył Gilliamowi wielu kłopotów, a przez śmierć Heatha Ledgera o mało co nie został zarzucony, jest jego powrotem do wielkiej formy. Co więcej, to zbiór wszystkich elementów, za które pokochały go miliony widzów. Wspaniała baśń, refleksja nad współczesnością, hołd możliwości ludzkiej wyobraźni, autorskie wyznanie idealisty-romantyka, który chciałby umieć pokonać śmierć. I tak też robi - swoimi opowieściami.

Plaże Agnes
Tytuł oryginalny: Les plages d'Agnès
Reż. Agnès Varda

Agnès Varda to jedna z najbardziej znanych osób związanych z francuską "Nouvelle Vague", autorka wielu niezapomnianych filmów, żona świętej pamięci Jacques'a Demy. Obecnie staruszka, Varda z energią i niesamowitym pomysłem postanowiła podsumować swoje życie. Zawsze kochała plaże wszelkiego sortu, opowiada więc własną historię poprzez wspomnienia poszczególnych piaszczystych i kamienistych obszarów, które wiążą się z kolejnymi etapami jej życia. A co to było za życie! Piękne, inspirujące kino.

Polański. Ścigany i pożądany
Tytuł oryginalny: Roman Polanski : Wanted and Desired
Reż. Marina Zenovich

Historię domniemanego gwałtu Romana Polańskiego na młodej dziewczynce znają chyba wszyscy. Zenovich, amerykańska dokumentalistka, dociera do wielu archiwalnych materiałów i historii, które nie miały ujrzeć światła dziennego, rysując intrygujący portret Ameryki końca lat 70., w której prawda nie była priorytetem. Udowadnia, że sprawa Polańskiego nie była przeprowadzona profesjonalnie, stając się skąpaną niesłusznie w blasku świateł próbą zniszczenia polskiego reżysera.

Poważny człowiek
Tytuł oryginalny: A Serious Man
Reż. Ethan Coen, Joen Coen

Bracia Coen znowu w natarciu. Główny bohater, żyd Larry Gopnik, niczym współczesny Hiob zostaje poddany serii tragicznych wydarzeń, które zmieniają jego życie nie do poznania. Im bardziej Larry stara się naprawić wszystkie złe rzeczy, które mu się przytrafiły, tym gorzej sam na tym wychodzi. Brzmi jak cierpiętniczy dramat, ale to typowo Coenowska czarna komedia, pełna ekscentrycznych postaci, intrygujących wydarzeń, doprawiona ostrym, kulturowo-religijnym sosem.

Prorok
Tytuł oryginalny: Un prophète
Reż. Jacques Audiard

Brutalna, bezkompromisowa historia chłopaka o arabskich korzeniach, który trafia do francuskiego więzienia, gdzie dostaje się pod skrzydła funkcjonującej za murami mafii, pnąc się powoli i skrupulatnie po kolejnych szczeblach przestępczej hierarchii. Nie jest to jednak kino akcji, ale doprawione metafizyką dogłębne studium przemiany, która zachodzi w głównym bohaterze, a w szerszym rozrachunku rozprawienie się ze stereotypami Francji jako kulturowego i rasowego tygla.

Przerwane objęcia
Tytuł oryginalny: Los Abrazos rotos
Reż. Pedro Almodóvar

Co można napisać o stylu Pedro Almodóvara? Kto widział jego filmy, dobrze go zna: trochę kiczu, trochę melodramatu, często postaci ze społecznego marginesu, wielkie uczucia, specyficzny styl dialogów, narracji. "Przerwane objęcia" to film typowo Almodóvarowski, a w roli głównej jego aktorka i muza - boska Penelope. Błyszczy w każdym kadrze, bez niej "Przerwane objęcia" nie byłyby tym samym filmem, zaś dzięki niej są nakręconym przez filmowego pasjonata hołdem dla kina i swojej własnej filmowej przeszłości.

Rewers
Tytuł oryginalny: Rewers
Reż. Borys Lankosz

"Rewers" to stylowa, czarno-biała opowieść o systemie komunistycznym, osadzona w Warszawie w latach 50. Lankosz bawi się konwencjami amerykańskiego kina gatunkowego, przekładając je na polski grunt, uzupełniając o rodzimą mentalność i w ten sposób tworząc zupełnie nową jakość. Przy okazji bawi się narodowymi symbolami, parafrazując ich znaczenie i subtelnie sugerując, że przeszłość powinniśmy pozostawić za sobą, zamiast ciągle się w niej babrać.

Różyczka
Tytuł oryginalny: Różyczka
Reż. Jan Kidawa-Błoński

Tegoroczny laureat gdyńskich Złotych Lwów, film rozliczeniowy, ukazujący prawdziwe oblicze komunistycznego systemu i ludzi, którzy albo chcieli, albo musieli w nim funkcjonować. Tytułowa Różyczka to kryptonim Kamili, która poświęca się dla swojego ukochanego, agenta SB, i zaczyna inwigilować pewnego literata. Sęk w tym, że ten otwiera przed nią zupełnie inny świat, pełen piękna i wartości, a Kamila zaczyna zauważać, że wcześniej żyła w pułapce.

Samotny mężczyzna
Tytuł oryginalny: A Single Man
Reż. Tom Ford

Debiut filmowy znanego projektanta, Toma Forda, to przestylizowany wizualnie i dekoracyjnie obrazek z lat 60., a jednocześnie liryczna, przejmująca i skromna historia miłości utraconej. Główny bohater, który stracił swojego kochanka, podejmuje decyzję, żeby się zabić. A my oglądamy jego ostatni dzień - przelotne spojrzenia wypalonego przez los człowieka, który utracił pasję do życia, finalne próby uzyskania jakichś chwil radości, zatopione we wspomnieniach refleksje nad teraźniejszością.

Sex, papryka i rock'n'roll
Tytuł oryginalny: Made in Hungária
Reż. Gergely Fonyó

Komunistyczne Węgry, połowa lat 60. Młody, zbuntowany chłopak, noszący się w typowo amerykańskim stylu, zostaje zmuszony do powrotu zza oceanu do rodzinnego kraju, sprawiając tym samym problem komunistycznym władzom, które nie wiedzą, jak się do niego ustosunkować. Nie wspominając już o tym, że sam wolałby balangować w Ameryce. Komedia z wstawkami musicalowymi, w której więcej śmiechu niż łez, ale poważna tematyka znajduje swoje miejsce w wykreowanej na ekranie rzeczywistości.

The Limits of Control
U.S.A./Japonia, 2009, 116 min. Tytuł oryginalny: The Limits of Control
Reż. Jim Jarmusch

Jim Jarmusch to człowiek znany z tego, że z niczego, z najbardziej oczywistych i mało atrakcyjnych sytuacji czy dialogów, potrafi zrobić intrygujący film. Płatny morderca podróżuje przez hiszpańskie lokacje, spotykając coraz to bardziej ekscentryczne postaci, wyczekując szczegółów kolejnego zlecenia, a Jarmusch i bawi się z kinem, i z widzem, tworząc przedziwną opowieść o relatywizmie, powtarzalności życia i nieprzewidywalności jego uroków.

Tlen
Tytuł oryginalny: Kislorod
Reż. Iwan Wyrypajew

Niesamowity eksperyment filmowy. Dwie osoby - Karolina Gruszka i Aleksiej Filimonow - stoją w studiu nagraniowym i rapują kolejne oparte na Dekalogu i popkulturze teksty, które Wyrypajew uzupełnia kompletnie odjechaną wizualizacją. To artystyczny manifest świadomego problemów współczesności twórcy, który filtruje go poprzez swoją niezwykłą wyobraźnię. "Tlenu" się słucha wyśmienicie, "Tlen" ogląda się z wyrazem niedowierzania na twarzy, "Tlen" odczuwa się na najwyższych obrotach, bez tchu.

Trick
Tytuł oryginalny: Trick
Reż. Jan Hryniak

W roli głównej - słynny fałszerz, który zdołał podrobić amerykańskie banknoty, przez co wrobił się we współpracę z rządem. I polskim, i federalnym amerykańskim. Ale również z mafią. I z politykami. I tak naprawdę nie wiadomo, z kim jeszcze. Bo w "Tricku" nikt nie wie kto z kim trzyma, a wszyscy chcą jednego - pieniędzy. Albo zemsty. No i miłości. A przede wszystkim spokoju. Komedia akcji na dobrym poziomie.

Uwikłani
Tytuł oryginalny: Savage Grace
Reż. Tom Kalin

Queer cinema czy klasyczna tragedia ubrana w zwiewne szaty? Oparta na faktach, historia upadku, który zgotowała sobie pewna bogata rodzina. Ona wyszła dobrze za mąż, jednak nie potrafi utrzymać szczęścia rodziny. On, jej syn, czuje się jak nieudacznik, co prowadzi go do dwóch rodzajów zbrodni - jednej, tej krwawej, dosłownej, drugiej, przeciwko prawom natury. Mocne, niewygodne kino, które wiele osób zniesmaczy, ale może być również przyczynkiem do interesującej dyskusji.

Wszystko co kocham
Tytuł oryginalny: Wszystko co kocham
Reż. Jacek Borcuch

"Kiedy miłość miała smak oranżady", głosi hasło reklamujące najnowszy film Jacka Borcucha, już na samym początku wskazując stylistykę tego obrazu, którego akcja dzieje się na początku lat 80., a bohaterami jest grupa młodych. Idealistyczna wersja młodości zderzona ze społecznymi turbulencjami, które w tamtym czasie rozpoczynały długą drogę Polski ku upragnionej wolności od komunizmu. Młodość i rzeczywistość nie zawsze muszą iść w parze, czasami najważniejsze jest to, co się sobą reprezentuje.

Zatoka delfinów
Tytuł oryginalny: The Cove
Reż. Louie Psihoyos

Wstrząsający dokument o nielegalnych połowach delfinów przez japońskie floty, kończących się krwawą masakrą w pewnej zatoczce przy japońskim miasteczku Taiji. Smutny, przejmujący film, który będzie wyzwaniem dla widzów o słabych żołądkach i miłośników zwierząt. Jest w "Zatoce delfinów" pokazany nagrany ukrytą kamerą materiał z dosłownej masakry tych pięknych stworzeń. A jednocześnie jest to bodaj najbardziej inspirujący do działania, idealistyczny dokument ostatnich lat!

Zero
Tytuł oryginalny: Zero
Reż. Paweł Borowski

Zawarta w ramach realizacyjnej żonglerki uniwersalna historia o ludzkich słabościach. Bezimienna metropolia, pełna luksusu, ale również biedy, opływająca w zbrodnie, lecz przysparzająca także wielu radości. Ludzie mijają się na ulicach, nie wychodząc poza przyjęte zawczasu ramy swoich własnych światów, nie przejmując się innymi. Borowski śledzi kilkanaście wzajemnie przeplatających się historii, tworząc niebywały jak na polskie kino audiowizualny kolaż radości, smutków, zwycięstw i przegranych.

Zniknięcie
Tytuł oryginalny: DeUsynlige
Reż. Erik Poppe

Najlepszy film zeszłorocznej edycji Lata Filmów. Kameralny dramat opowiadający o mężczyźnie, który zabił przypadkowo dziecko, a teraz, wychodząc z więzienia, stara się ułożyć sobie nowe życie. Pięknie gra na organach, w ten sposób odzwierciedlając własną duszę, wyrażając się poprzez nuty. Ale przeszłość musi go oczywiście dogonić. Problem winy i odkupienia został tu przedstawiony w sposób kameralny, wymagający skupienia i zagłębienia się w emocjach głównych bohaterów.